Ayak Mantarı Tedavisi

Ayak mantarı, toplumda sıkça görülen ve genellikle mantar ismi verilen bulaşıcılığı yüksek mikroorganizmaların sebep olduğu bir hastalıktır. Genellikle ilk semptomları kaşıntı ve parlak kırmızı döküntülerdir. Bunun yanında soyulma, kaşınma, yangı, su toplama ve çeşitli yaralarla da ilerleyiş sağlayabilmektedir. Enfeksiyona dayalı bir hastalık olmakla beraber oldukça bulaşıcı bir deri hastalığı özelliği göstermektedir. Sıklıkla genç yaştaki erkek bireylerde görülse de her yaştan ve her cinsiyetteki insanda görülebilmektedir.

Mantar konusunda genellikle halk arasında temiz olmayan ortamlardan kaynaklandığına dair doğru bilinen yanlış bir bilgi vardır. Mantar, vücudun florasında bulunan ve uygun ortam yaratıldığında vücudun üretmeye başladığı bir hastalıktır. Ancak mantar üremesi için uygun ortam ve şartların neler olduğunu bilerek bunlardan kaçınabilir, mantar rahatsızlığımız var ise de yine iyileştirmeye yönelik koşulları sağlayarak iyileşme sürecini doğru yönetebiliriz.

Mantarın pek çok çeşidi, korunmak için dikkat edilebilecek önemli unsurları ve tedavisine yönelik yapılabilecek pek çok tedavi yöntemi vardır. Yazımızda tüm detaylarıyla ayak mantarı tedavisini ele alacağız. Ayak mantarı için semptomları iyi takip etmeli ve vakit kaybetmeden podolog ya da podiatristinize danışmalısınız. Evde tedavi önerileri ya da kontrolsüz ilaç kullanımıyla mantarın kontrol edilmesinin zorlaşmasına, iyileşme sürecinin aksamasına ve bilinçsiz ilaç kullanımı da sağlığınızı olumsuz etkileyecek problemlere yol açabilir.

Ayakta mantar üçe ayrılır ve her birnin oluşum nedeni ile tedavileri farklıdır.

  • Deri Mantarı
  • Parmak Arası Mantarı
  • Tırnak Mantarı

Deri Mantarı

Sporcularda sık görüldüğü için atlet ayağı olarak da bilinir. Mantar enfeksiyonu bir organizmadan kaynaklanır. Uygun bir ortam yarattığınızda bu organizma derinize yerleşir. Risk faktörleri de varsa hastalığın oluşma ve enfeksiyonun şiddetli olması daha da olası hale gelir.

Uygun Ortam Nedir?

Nemli, sıcak, havasız ve kapalı bir ortam. Yani, sık terleyen ve havalandırılmayan ayaklar mantar oluşumuna çok yatkındır. İşiniz ya da yaşam tarzınız gereği ayaklarınız bu olumsuz durumlara oldukça fazla maruz kalıyor ise bu durumu gidermek ve ayak bakımınızı doğru yapmak daha da önemli hale gelir. Bunun yanında diyabet ve bağışıklık sistemindeki baskılanmalar uygun ortamı destekler.

Görünümü

Başlangıçta kırmızı noktalar halinde oluşur. Bu noktalar sıvı ile dolmaya başlar, bu aşamada acı, yanma ve kaşıntı hissedilir. Sıvı torbacıklar patlayınca acı azalır ve deri bu etapta kuru bir görünüm alır. İlk aşamadan itibaren tedavi edilmeye başlanması hastalığın ilerleyişini durduracağı ve riskleri azaltacağı için çok daha olumlu sonuçlar verecektir. Görüntü tedavinin başlangıcından itibaren hızla iyi yönde ilerlemeye başlar. Elbette bu iyileşme süreci profesyonel bir destek almanızla mümkündür. Aksi taktirde daha kötü görünümlü ve acılı bir mantar ile daha zor bir iyileşme süreciyle karşı karşıya kalırsınız.

Nedenleri

Ayağınıza uygun ortamı yarattığınızda mantar organizması üremeye başlar. Sürekli kapalı ayakkabılar ve naylon içeren çoraplar giyiyorsanız, ayağınız sıcak ve terliyorsa mantarın üreyip büyümesi için ideal bir ortam yaratmış olursunuz.

Nemli ortamlarda üreyen mantar özellikle havuzlar, duşlar ve soyunma odalarında bulunur. Kişisel eşyaların paylaşımına dikkat edilmediği durumlarda mantarın yayılım yolu desteklenmiş olur ve nedenlerinin başında bu gelir. Bunun yanında, özellikle mantar hücreleriyle temasta olabilecek deri kısımlarında bulunan açık yaralar mantarlar için uygun bir giriş yolu oluşturur. Ortak kullanım alanlarındak duş vs alanlarındaki su birikintileri ve bunlara uzun süre maruz kalmak, paylaşımlı havlu, terlik gibi eşyalar kullanmak, manttarın bulaşıcı olduğu düşünülürse yapılmaması gereken kullanımlardan birkaçıdır. Bulunulan ortam gereği bunlara maruz kalmak kaçınılmaz oluyorsa bile ayak için ayrı bir havlu bulundurmak, ayağın ıslak kalmasını engellemek, gerektiğinde bu havlunun kullanımını sık sık değiştirmek, büyük ölçüde mantardan korunmanıza yardımcı olacaktır.

Belirtileri

Belirtiler mantar enfeksiyonunun şiddetine bağlı olarak değişir. Aşağıdakilerin biri ya da birçoğu/hepsi görülür. Enfeksiyonun ilerleyişi kişiden kişiye değişmektedir ve bunun temel nedeni bağışıklık sisteminin herkeste farklı olmasıdır. Derinizin hassasiyeti, ayakkabı ve terlik kullanım alışkanlıklarınız, ayak bakımı için kullandığınız ürünler de bu konuda belirtilerin kişiden kişiye farklı olabilmesini sağlar. Mantar enfeksiyonu ortama bağlı olduğu için, uygun ortam oluştukça gelip gidebilir.

  • Kaşıntı
  • Yanma
  • Deride kuruluk ve soyulma
  • Kızarıklık

Önlemler

Mantar enfeksiyonlarına karşı en etkili çözüm yolu önlemleri erkenden almaktır. Enfeksiyon kapma riskini azaltırsak hastalığı daha oluşmadan yenmişiz demektir. Mantar enfeksiyonunu engellemek için alabileceğiniz pek çok önlem var.

Her gün farklı bir ayakkabı giyin; ayakkabıların kuruması 24-48 saat sürer. Daha çabuk kurumaları için bağcıklarını gevşetin ve ayakkabının dilini dışarı çıkarın. Hava delikleri olan ve deri/hava aldıran malzemeden üretilmiş ayakkabı seçin. Ayakkabının yapıldığı malzeme ve ayakkabının şekli mantar enfeksiyonları için önemlidir. Özellikle ayakkabının üzerine yayılmış minik deliklere sahip ayakkabılarda havalandırma artmaktadır. Mantarlara karşı korunmayı sağlamak için hava delikleri olan ve deri/hava aldıran malzemeden üretilmiş ayakkabı seçin. Bunun yanında, ayakkabınızı yıkanabilir özellikte alın ve düzenli olarak yıkayın. Hem mantar hem de diğer mikroorganizmaların ayakkabıdaki birikiminin bu şekilde engellenmesi ayak sağlığınız açısından oldukça önemlidir. Ayrıca doğru ayakkabı seçimi için de bizlerden bilgi ve randevu alabilirsiniz.

Çoraplarınızı her gün değiştirin. Eğer ayaklarınız çok terliyorsa gün ortasında da değiştirin. Yüzde yüz pamuklu çorap giyin; naylon içeren çoraplar teri emmediği için ayağı ıslak bırakır. Çoraplar her ne kadar basit bir detay gibi görünse de mantar enfeksiyonlarında en az ayakkabılar kadar etkilidir. Çorap kullanımının günlük olması, yüzde yüz pamuklu malzemeden üretilmiş olması, eğer ayak terlemesi gibi rutin bir probleminiz var ise gün içerisinde de çorap değişimi yapılması özellikle sık tekrar eden mantarınız varsa, mantar oluşumunun sürekliliğini engellemeniz için ilk başta yapılması gereken önemli detaylardır.

Ayaklarınızı her gün yıkayın ve çoraplarınızı giymeden önce iyice kurulayın. Islak ya da nemli ayak üzerine çorap ya da kumaş terlikler giymeyin. Süregelen bir ayak mantarı enfeksiyonunuz var ise çoraplarınızı tekrar tekrar giymeyin ve terlik kullanımında da tek kullanımlık terlikleri tercih edebilirsiniz.

Yaz aylarında ayaklarınızın hava alması için sandalet veya havalanma özelliği fazla olan ayakkabılardan giyin. Özellikle yoğun yaz sıcaklarında ayağın terlemesine sebep olacak türde ayakkabılardan kaçının.

Zemin ya da ortak alanlara direkt teması kesmek için, havuz, hamam ve duşlarda terlik giyin. Başkalarının ayakkabılarını veya terliklerini, aynı zamanda havlu gibi kişisel eşyalarını asla kullanmayın, temastan dahi kaçının. Başkalarının kişisel eşyalarının kullanımı mantar enfeksiyonlarında en önemli bulaş yoludur.

Mantar sıcağı, nemi ve karanlığı sevdiği için tedavisinde bunun tam tersine serin, kuru ve havadar bir ortam yaratmalısınız. Ayak mantarı enfeksiyonunuz var ise duş aldıktan ya da ayaklarınızı yıkadıktan sonra iyice kurulayın, bütün gün çorap giymek durumunda olduğunuz bir yaşantınız var ise, rahat bir ortama geçtiğinizde çorap giymeyerek ayaklarınızın hava almasını sağlayın.

Ayağınızda veya vücudunuz herhangi bir yerinde açık bir yara bulunması halinde toplu girilen havuz ve hamam gibi yerlerde bulunmamalısınız. Birçok mikroorganizma için bulaşmalar en kolay kan yoluyla olmaktadır ve havuz gibi yerler buna çok uygundur.

Ayaklarınızı soğuk suda yıkayın. Sıcak su mantarın çoğalmasına yol açar. Günde bir kez yeterlidir, fazlası zararlıdır, çünkü su mantarı besler. Ayaklaarınızı ayrı bir havlu ya da kağıt havluyla iyice kurulayın. Kurulama işlemine ekstra özen gösterin. Yazının genelinde dediğimiz gibi mantarlar nemi sever. Bu süreçte ayaklarınızı nemlendiremediğiniz için kuruluk gibi bir şikayetiniz olursa podiatrist ya da podoloğunuza en uygun ürün kullanımı için danışın. Hiçbir şartta parmak aralarınıza nemlendirici krem ve losyonlar kullanmayın.

Ayağınızdaki ölü derileri arındırmak için topuk törpüsü kullanıyorsanız bu süreçte ayağın hassas olması sebebiyle tahrişlere yol açabileceği için yine kullanım detayları konusunda podiatrist ya da podoloğunuza danışmanız uygun olacaktır.

Birikip bölgeyi tahriş edeceğinden ayağınızda pudra kullanmayın. Ancak ayakkabınızın içine serpiştirebilirsiniz.

Güneş banyosu bölgeyi kurutacağından iyi gelecektir. Mümkün olduğunca çorapsız ve ayakkabısız dolaşın.

Mantara karşı değişik kremler ve ilaçlar vardır. Mantarın şiddetine bağlı kullanılır. Doğru ilaç tedavisi için doktorunuza başvurun. Bilinçsiz olarak ve bir uzmana danışmadan asla ilaç kullanmayın, aksi takdirde faydadan çok zarar görebilirsiniz.

Mantar bir uzman tarafından tedavi edilmelidir. Bu konuda podiatrist ve podoloğunuz size yardımcı olacaktır.

Tedavi Edilmediğinde Ne Olur?

Derideki mantar tırnağa geçebilir. Mantar enfeksiyonu vücudun her yerine (kafa derisine, eller, vb.) dağılabilir. Özellikle ayağınızı kuruladığınız havluyla vücut havlusu olarak da kullanırsanız mantarın vücudun her yerine dağılmasını kolaylaştırırsınız. Ayak mantarı enfeskiyonunuz olan süreçte ayağınız için ayrı, vücudunuz için ayrı havlu kullanın ve tek sefer kullanarak bir sonraki kurulamada yeni bir havlu kullanın. Mantar enfeksiyonu şüpheniz varsa bile kesinlikle ayrı havlular kullanın ve ilk fark ettiğiniz an ayak bakım uzmanınıza başvurun.

Parmak Arası Mantar

Parmak arası, mantar için ideal bir yerdir, çünkü hava almaz, zor kurulanır ve parmaklar birbirine yakın olduğu için sıcaktır.

Görünümü

Deri nemli olduğu için beyaz bir görünüm alır. Nem arttıkça deride çatlaklar oluşur. Deri soyulur, altı pembe/kırmızıdır. Genel olarak deri mantarına benzer bir görüntü verir.

Nedenleri

  • Parmak yapısı. Parmaklar birbirine çok bitişikse.
  • Parmak aralarını yeterince kurulamamak

Önlem ve Tedavi

Parmak araları kuruladıktan sonra saf alkol ile silinirse dersinin kuru kalmasını sağlarsınız. Parmak arası mantarının oluşmasında temel sebep, ayaklarınızı kuru bile tutsanız parmak aralarına yeterince özen göstermemenizdir. Bu nedenle temizlik ve kuruluk en etkili önlemdir.

Not: Parmak aralarına krem sürmeyin, bu mantarı azdırır.

Nemlendirme ile ilgili olarak pek çok doğru bilinen yanlış vardır. Bunlardan en önemlisi de parmak aralarının da nemlendirilmesi gerektiğidir. Bu kesinlikle çok yanlış bir bilgidir. Parmak aralarını nemlendirmek, faydanın askine ayak mantarı oluşumuna en elverişli ortamı yaratacağından oldukça zararlı bir işlemdir.

Eğer mantar ilerlemişse ilaç tedavisi için doktorunuza başvurun.

Tırnak Mantarı

Onikomikoz olarak da bilinir. Dermatofit organizmasından oluşur. Travma sonucunda bu organizma tırnağa geçer.

Görünüm ve Belirtileri

  • Tırnağın yüzeyinde değişiklikler, renginde değişiklik (beyaz sarı, kahverengi, gri, yeşil)
  • Tırnaklarda pul pul kalkma
  • Tırnaklarda kalınlaşma. Tırnaklar kalınlaştıkça acı ve hassasiyet artar
  • Ağır bir koku vardır
  • Tırnağın etrafı ve altı ölü deri ile doludur
  • Tırnak yatağından ayrılır. Tırnakta boşalma görülür

Nedenleri

Tırnak bir travma yaşadıktan sonra güçsüz kaldığı için mantar organizmasının girmesine elverişli hale gelir. Travma geçirmiş ayak tırnağı mantarın üremesi için elverişli ortamı sağladığı için üremesi hızlanır. Tırnakta mantar yuvası oluştuğu zaman doğru tedavi olmadan kendi kendine geçmez.

Travma Ne Şekillerde Olabilir?

  • Yüksek topuklu, burnu sivri, küçük ayakkabılar parmakları sıkıştırır. Bu durum ayak yapınızın bozulmasına ve parmaklarınızın da çok uzun süre baskı ve sıkışmaya maruz kalmasına sebep olur. Aynı zamanda hava alması için gerekli alanı yaratmaması da etkendir.
  • Tırnağın darbe yemesi, çarpma ve üzerine basılması gibi ayağa gelebilecek kazalar travma yaratabilir.
  • Tırnakları çok derin kesip yataklarına zarar vermek
  • Ayaklarınızın bir gün bile olsa fazla şişip ayakkabının sıkması tırnak yatağına zarar verir
  • Tırnaklarınızı aşırı temizlemek
  • Törpü vb. ile tırnağı yatağından kaldırmak da zarar verir. Et tırnaktan ayrılmaz sözü boşuna söylenmemiş!
  • Batık nedeniyle tırnağın yataktan ayrılması, vb. sonucu oluşan tırnak iltihabı.

Tırnak Mantarı Bulaşıcıdır

Sıcak, nemli ve ortak kullanıma açık olan yerlerde tırnak mantarı organizması bulunur.

  • Yüzme havuzları
  • Soyunma odaları
  • Duş ve banyolar
  • Ayakkabılar ve terlikler. Mantar taşıyan ayakkabı ve terliklerle bunlar insandan insana bulaşabilir ya da aynı insanda tekrarlayabilir
  • Sterilize edilmemiş ayak bakım aletleri de tırnak mantarının oldukça hızlı yayılmasını sağlar. Ayak bakım aletleriniz kendinize ait olsa bile bir önceki kullanımınızda doğru şekilde temizlemezseniz eğer daha önceden mantar enfeksiyonunuz varsa tekrar kullanımda yine mantar oluşumuna sebep olur. Aynı zamanda çeşitli güzellik merkezlerinde yapılan uygulamalarda da kullanılacak ürünlerin steril olduğundan emin olmalısınız.

Ayrıca Tanı

Psoriasis (sedef), lichen planus (kronik deri hastalığı) ve mekanik travma (tırnak yatağı yeterince beslenemediği zaman mantar oluşmaz, tırnak sadece kalınlaşır ve rengi değişir) gibi belirtiler mantarla karıştırılabilir. Bu durumda doğru teşhis ve doğru tedavi için her zaman podiatrist ya da podoloğunuza başvurmalısınız.

Sorunun Büyümesine Yol Açan Faktörler

Kapalı ayakkabılar ve ıslak veya naylon çoraplar ayağı sıcak ve nemli tuttuklarından mantar çoğalarak üremeye devam eder. Ayak mantarı enfeksiyonunuz var ise ayaklarınızı kuru ve serin tutmalısınız. Yıkarken sıcak su yerine soğuk su tercih etmeli ve yıkadıktan sonra mutlaka temiz bir havlu ile tamamen kurulamalısınız. Bir süre de olsa çorap ve kumaş terlik giymemeniz ayaklarınızın tekrar terleyip nemlenmemesi ve hava almasını sağlayacağından enfeksiyonu iyileştirmek adına faydalı olacaktır.

Diğer bir faktör de şeker hastalığıdır. Dış etkenlere karşı dirençleri düşük olduğundan diyabet hastalarında sık görülür. Özellikle şeker hastalığınız var ise ve mantar semptomlarını görüp şüpheleniyorsanız vakit geçirmeden bizlerden bilgi almanızı öneririz.

Mantarın Neden Olduğu Diğer Sorunlar

Tırnak mantarı ihmal edilen bir sorundur. İlk oluştuğu zaman tırnakta sadece küçük değişiklikler olduğu ve acı vermediği için çoğu kişi fark etmez ve önemsemez. Çoraplarını ve ayakkabılarını giyip ayıbı kapatırlar. Sorun ilerledikçe tırnak çirkinleşmeye başlar ve iyileşmesini sağlamak için havalandıracaklarına, görüntüyü örtmek için yaz kış naylon çorap ve ayakkabı giyilir, kadınlar oje sürerler. Böylelikle mantarın çoğalmasına yol açarlar.

Tırnak artık kalınlaşmış, acı vermeye başlamıştır; tedavi olmaya karar verirler. Ancak artık tedavinin zorlaştığı bir aşamaya gelinmiştir ve çoğu tedavi sonuçsuz kalır. Bu yüzden tırnak mantarı enfeskiyonunuz olduğunu düşünüyorsanız derhal bir uzmana danışmanız, hastalığın iyileşme süresini başlatacağından yanlış uygulamalar yaparak sorunun daha da büyümesinin önüne geçebilirsiniz.

İleride Oluşturacağı Diğer Sorunlar

Mantar tırnağı kalınlaştırdığı için ayakkabının içinde basınç ve buna bağlı olarak ağrı olur.

Bazen tırnağın kalınlığından dolayı tırnak yatağında apse veya deri ülseri oluşur.

Tırnak kalınlaşmasından ötürü batmaya neden olur.

Ayak kokusu. Ayağınız kokuyorsa nedenlerinden biri olabilir.

Tırnaktan vücuda yayılabilir.

Kimler Daha Fazla Risk Altındadır?

  • Diyabet hastaları birçok hastalıkta olduğu gibi mantar enfeksiyonları açısından da daha fazla risk altındadırlar. Özellikle enfeksiyonun daha şiddetli hale gelmesi diyabetik hastalarda daha sıktır.
  • Dolaşım sorunları olanlar
  • Ayak derisinde mantar enfeksiyonu olanlar
  • 65 yaş ve üzerindekiler bağışıklık sistemleri daha zayıf olacağı için enfeksiyonu gençlere göre daha ağır atlatırlar.
  • Sporcular ve ayaklarını fazla kullananlar uzun süre ayakkabı giymesi gereken ve ayakta terlemeye sebep olan durumları yaşayanlar ayak bakımı, ayakkabı seçimi, çorap değişimi ve kullanımı konularında daha da hassas olmak durumundadırlar.
  • Ayakları çok terleyen ve nemli kalanlar
  • Bağışıklık sistemi yetersiz olanlar

Tedavisi

Tırnak mantarı tedavisi birkaç uygulamadan oluşan bir pakettir. İlaç, bakım ve önlem gereklidir. Bunların hepsinin aynı anda uygulanmaması halinde tedavi yarım kalacaktır. Doğru ilaç için doktorunuza başvurun. Doktorunuz sizin sorununuza uygun ilacı ve dozajını belirleyecektir.

Bakım için podiatrist ve podolog, bölgeyi temizleyip hava almasını sağlayacak ve mantarın yuvasını yıkacaktır. Bu uygulamayı çeşitli delici ve kesici aletlerde kendiniz yapar ya da uzman olmayan kişilere emanet ederseniz hem sorunun çözüm süresini uzatır, hem de telafisi zor ve acılı süreçlere sebep olursunuz.

Önlem ve Tedavinin Uygulanması

Tırnağın uzaması 7-8 ay sürebildiği için mantar tedavisi istikrar ve sabır gerektirir. Aksatmadan yapılan tedavi kuşkusuz daha başarılı olacaktır.

Ayaklarınızı kuru ve temiz tutun. Havalandırın ve mümkünse güneş banyosu yapın. Çoraplarınızı sık değiştirin.

Ayağınızı sıkmayacak rahat ayakkabılar giyin.

Başkalarının terliklerini giymeyin ve havuz, duş, soyunma odaları gibi halka açık yerlede yalınayak dolaşmayın.

Ayaklarınız için özel havlu ve kendi ayak bakım aletlerinizi kullanın.

Tırnaklarınızı çok kısa kesmeyin ve sivri cisimlerle tırnak yatağına zarar verecek bir harekette bulunmayın.

Ayak Mantarı Tedavisi Ankara

Podiatrist Sevgi Çorapcı ve Podolog Lara Çorapcı Ankara'da, Sevgi Çorapcı Ayak Sağlığı Merkezi'nde ayak bakımı, refleksoloji masajı, yürüyüş makinesi ile ayak analizi, tabanlık kullanımı, batık tırnak tedavisi, ayak mantarı tedavisi ve nasır tedavisi konularında danışanlarına hizmet vermektedir. Ayak mantarı tedavisi hakkında bilgi ve randevu almak için 0312 441 51 53 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Blog